Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych

z dnia 14 kwietnia 2026 roku z okazji Światowego Dnia Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy

Hasłem obchodów Światowego Dnia Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy w 2026 roku jest: „Jak tam w pracy? Zdrowe środowisko psychospołeczne to podstawa”

Myśl przewodnia 28 kwietnia wpisuje się w alarmującą kondycję pogarszającego się zdrowia psychicznego polskich pracowników. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) za 2025 rok potwierdzają rekordową absencję chorobową z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, która wzrosła o ponad 89 proc. w stosunku do poprzednich okresów. Dominującym czynnikiem jest wypalenie zawodowe, stres oraz zaburzenia lękowe.

W oficjalnych statystykach Głównego Urzędu Statystycznego nie istnieje żadna kategoria dotycząca wypadków w pracy wynikających z przeciążenia psychicznego, stresu czy kryzysów psychicznych, mimo, że są one najczęstszymi przyczynami absencji i odejść z pracy. Oznacza to, że skala problemu związana ze zdrowiem psychicznym w pracy w Polsce jest statystycznie niewidoczna.

W obszarze fizycznego środowiska pracy, warunki pracy w Polsce w 2025 r. także nie napawają optymizmem: wskaźnik wypadkowości (liczba poszkodowanych przypadających na 1000 pracujących) wzrósł z 4,80 do 4,85. Nie spada znacząco liczba poszkodowanych w wypadkach ciężkich (486 osób wobec 454 w 2024 r.) oraz śmiertelnych (189 osób wobec 245 w 2024 r.). Utrzymującym się wzorcem najczęstszych przyczyn wypadków w pracy są nieprawidłowe zachowania pracownika (41,9 proc.): rutyna, pośpiech, presja czasu, braki kadrowe. Wskazane statystyki potwierdzają, że kultura bezpieczeństwa w Polsce nie poprawia się systemowo.

Prezydium OPZZ wyraża głębokie zaniepokojenie narastającą skalą zagrożeń psychospołecznych w środowisku pracy w Polsce.

Praca nie może prowadzić do wypalenia, chorób i cierpienia !

Zagrożenia psychospołeczne muszą być traktowane z taką samą powagą, jak zagrożenia fizyczne, chemiczne czy biologiczne — bo nie wynikają z braku odporności psychicznej pracownika, lecz z organizacji pracy, stylu zarządzania i warunków zatrudnienia. Jako pełnoprawne ryzyka zawodowe wymagają systemowych działań pracodawców, państwa i partnerów społecznych.

Prezydium OPZZ uważa, że problematyka zagrożeń psychospołecznych powinna być włączona do szerokiej debaty publicznej na temat systemu ochrony pracy w Polsce, dlatego apeluje o:

• podjęcie przez rząd działań legislacyjnych w zakresie:
• wprowadzenia badania w zakresie zdrowia psychicznego jako odrębnej kategorii zagrożeń w badaniu GUS „Warunki pracy” ,
• wdrożenia w Polsce Konwencji MOP nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i nękania w świecie pracy,
• ustawowego obowiązku przeprowadzania oceny ryzyka psychospołecznego,  wzmocnienia kompetencji i zasobów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli psychospołecznych warunków pracy,  realizacji ustawowego „prawa do odłączenia” dla wszystkich pracowników.
• wdrażanie przez pracodawców działań w zakresie:
• przeprowadzania rzetelnej oceny ryzyka psychospołecznego środowiska pracy,  wprowadzania rozwiązań organizacyjnych i technicznych w procesie pracy ograniczających nadmierne obciążenie pracą,  tworzenia i wdrażania skutecznych procedur przeciwdziałania mobbingowi i przemocy oraz zapobiegających stresowi w pracy,  zapewnienia szkoleń dla pracowników z zakresu zdrowia psychicznego,  realizacji wsparcia psychologicznego dla pracowników.
• zainicjowanie przez partnerów społecznych działań w zakresie:
• opracowania i wdrażania branżowych standardów przeciwdziałania stresowi i przemocy w pracy,  włączania problematyki zagrożeń psychospołecznych i zdrowia psychicznego do dialogu społecznego i negocjacji zbiorowych,  prowadzenia wspólnych kampanii edukacyjnych i informacyjnych.

Prezydium Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych deklaruje, że będzie wspierać organizacje związkowe w egzekwowaniu praw pracowniczych w obszarze związanym z ryzykiem psychospołecznym.

Apelujemy do ogólnokrajowych i zakładowych organizacji członkowskich OPZZ o godne i uroczyste uczczenie

Międzynarodowego Dnia Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy i Chorób Zawodowych Wspólnie promujmy w OPZZ hasło: „Psychika pracownika to też BHP” !

Prezydium OPZZ